woordenboek zonder woorden

woordenboek zonder woorden

juni 28, 2019 2 Door kimthorst

Woordenboek zonder woorden.                                                                

“Ik voel me niet boos. Nja..Boos zit er misschien ook in. Maar het gevoel dat ik heb, is niet te definiëren met boos. Boos is een fellere emotie. Wat ik voel is meer een mix met teleurstelling. Teleurstelling en boos. Ja, maar dan toch een overheersend gevoel van vrijheid. Dus zo negatief voel ik me ook weer niet. Nee ik voel me juist blij. Hmm. Blij? Nee niet blij dat is niet de stempel die ik op dit gevoel kan drukken. Er is geen stempel voor in letters of woorden op te drukken. Ik had dit gevoel nooit eerder, ik ken er ook geen woorden voor. Er zijn hier geen woorden voor. Positief? Valt het daar nog onder? Net breed genoeg om mijn gevoel te benoemen maar al te gedetaileerd om te kunnen definieren.” 

Dit is een klein stukje uit een schrift van 1,5 jaar geleden. Een gevoel waar ik geen woord bij kon bedenken omdat we er geen woorden voor hebben. Ik ben, geïnspireerd op die tijd, een tijd bezig geweest aan een project: een woordenboek zonder woorden. Het verslagje over dit boek deel ik in deze blog.

Dit woordenboek is als aanvulling op het Nederlandse woordenboek waarin “alle” woorden en uitdrukkingen in de Nederlandse taal
beschreven staan. We missen volgens mij in die woordenboeken alleen nog een paar woorden. Woorden (voor gevoel) die niet bestaan. Ik ben op zoek gegaan naar uitdrukkingen voor het ontbrekende en heb dit woordenboek samengesteld. Iets beschrijven met woorden is soms onmogelijk omdat we de woorden er niet voor hebben. Dan heb je een ander alternatief voor letters, woorden en zinnen nodig, om iets uit te kunnen drukken. Vandaar dat in dit woordenboek geen woorden te
vinden zijn, alleen afbeeldingen die gevoel of een mix aan gevoel representeren. Soms spreekt beeld luider dan een heel
woordenboek aan woorden.

Ik heb zelf soms moeite met gevoelens plaatsen, uiten, noem maar op. Ik voel dingen heel sterk, maar kan er niet altijd een label op plakken. Dit word veel wel van ons verwacht en dat maakt het ingewikkeld, zeker om het dan ook nog te uiten. Soms is een gevoel gewoon een ondefinieerbaar gevoel en kun je het niet labelen. Het is niet goed, het is niet slecht. Het is er gewoon. Ik vraag me af waarom we een gevoel er niet gewoon mogen laten zijn. Het voelen is soms al ingewikkeld genoeg. We hebben nou eenmaal niet overal woorden voor. Soms zegt een woord te weinig en kan de illustratie meer zeggen dan alle woorden in een boek. Soms raakt de illustratie net de waarheid in plaats van de woorden. Woorden die te veel kaderen. Vandaar een illustratieboekje over gevoelens waar we geen woorden voor hebben. Het kan helpend zijn om gevoel uit te drukken, waarvan je de woorden niet kunt plaatsen. Dit is belangrijk om het gevoel te kunnen accepteren en het er te laten zijn.

Indeling:

Ik wil de indeling zo veel mogelijk houden als een echt woorden boek. Ik heb even gekeken en in elk woordenboek kom je toch wel een leidende legenda tegen die je helpt naar het zoeken van de juiste woorden. Nou wilde ik net de illustraties NIET labelen dus ook geen woord er aan koppelen. Elke illustratie mag op zijn of haar eigen manier geïnterpreteerd worden. Iedereen krijgt een ander gevoel bij bepaalde beelden of herkent er eigen ervaringen in. Om toch iets van een leidraad in mijn ‘woordenboek’ te maken dacht ik dat ik de illustraties in ieder geval wel kan onderscheiden in kleur. Een kleuren legenda staat nog steeds open voor eigen interpretatie, en kan je toch helpen met het zoeken naar de illustratie die ongeveer jou gevoel uitdrukt.

 

Onderzoek naar kleuren en vormen:

Materialen en technieken geven allemaal andere associaties en gevoelens. Maar kleuren en vormen zijn ook hele belangrijke elementen in afbeeldingen. Wat ik heb gemerkt is dat een mix van grote en kleine objecten grote invloed heeft om mijn gevoel. Je creëert namelijk een gevoel van ruimte door bijvoorbeeld een klein objectie naast een grote te zetten. Ruimte kan je goed linken aan hoe je je voelt. Voel je je vrij, of juist opgesloten. Knus en veilig, of voel je je klein en vergeten. Kleur geeft de ruimte vaak meer lading.

Ik merk ook hoe meer detail in een afbeelding komt, drukker het gevoel. Dat kan ook weer positief en vrolijk zijn of juist stres vol of boos. legere afbeelding staat meer voor rust.

Kleur kan veel gevoel opbrengen, ook in combinatie met andere kleuren. Ik denk dat het hierbij ook weer gaat om onbewuste associaties. Zo zou een mix van oceaan blauw en wit geel een associatie van het strand kunnen oproepen.

Wat ik interessant vond is dat mijn moeder (kleuter juf) een cursus heeft gevolgd om kleuter tekeningen te lezen. Kleurgebruik speelde hier ook een grote rol in. Mensen associëren veel met kleuren en vormen. WAAR de vormen, waar je associaties mee hebt, worden getekend, zegt ook iets over die tekening.  De bovenste helft van de tekening zou staan voor wat je helpt, of nodig hebt. De onderste helft van de tekening staat voor dingen die je nog moeilijk of lastig vindt. In de linker helft staan de dingen die bij het verleden horen, rechts staat voor de toekomst, de dingen die je nog wilt. In het midden bevind zich het hier en nu, het zelf. Voor kleuren staan er heel veel associaties. De belangrijkste op een rijtje:

blauw- het mentale, verstand, wijsheid, rust, communicatie

Bruin- aarde, droevig, armoede

Fluorkleuren: naar buiten ventileren

Fluorroze: emotionele lading uiten, krijsen

Geel: verstand, ontrouw, ik-kracht, vrolijk, humoristisch, luchtig, mentale groei

Grijs: moe, bedenktijd, rust

Groen: natuur, hoop, jaloezie, groei, besef van rijkdom, veiligheid

indigo of donkerblauw: laten gebeuren, liefde voor schoonheid, verdiepend

Roze: naar buiten gericht,vaderlijk autoritair, initiatief nemend, vriendelijkheid, zelfrespect en waardering voor anderen, liefde, onafhankelijkheid

Metaal kleuren: afsluiting

Olijf: veilig, minder toegankelijk, ontnuchtert.

Oranje: enthousiast, blij, tolerant, zorgeloos, balans, creatieviteit, warm

paars: religie, mystiek, tranceverwekkend, stille geladen spanning,

rood: levendig, strijd, boos, liefde, woede, ik – kracht, gevaar, energiek, gewelddadig, steun, zekerheid, vertrouwen, fel, daadkrachtig

roze: teder, zacht, kinderlijk, vernieuwing

violet: waardigheid, mystiek, hogere bewustzijnsniveaus, verdriet, rouw, zelfrealisatie, spiritualiteit

wit: zuiver, waarheid, onschuld, angst, lafheid, leegte, overgave, reinigt

zwart: dood, treurigheid, wanhoop, bescherming, verdieping, onzichtbaar, tot rustkomend.

 

Zo zou je bij het kijken naar de afbeeldingen uit het woorden boek een link kunnen hebben met een afbeelding die jou gevoel uitdrukt, door dat je associaties maakt met de vormen en kleuren, die op een bepaalde plaats staan. Je kunt de tekening lezen, maar je kan het dus ook omdraaien en de afbeelding lezen waarmee jij een link voelt.

Compositie

Compositie zegt veel. Ik herinner me van kleins af aan al dat ik in mijn bed lag, de dag te overdenken. En dat er vaak een gevoel terug kwam dat ik alleen kan beschrijven met een grote rood-oranje bal. Zo zie ik het voor me. Groot kan je alleen herkennen als er iets kleins bij zit. Maar het gevoel was groot. Meer kan ik er ook niet over zeggen. Het voelde wel veilig, wel oké, that’s it. Sommige andere gevoelens kan ik ook alleen voor me zien in een compositie. Ook sommige processen kon ik alleen in composities en vormen uitdrukken. Ik ben blij dat ik sommige van het afgelopen jaar heb bewaard. Die schetsjes waren puur gevoel en heb ik kunnen toevoegen aan dit woordenboek.

Illustraties:

De gemaakte illustraties zijn representaties van oude schetsjes die ik afgelopen jaar heb verzameld, die ook daadwerkelijk mijn onbeschrijfbare gevoel moeten voorstellen. Na mate het proces vorderde ben ik ook opzoek gegaan naar objecten, composities en situaties die ik kon representeren in afbeeldingen, die mijn gevoel, dat werd op geroepen, beschrijven. Sommige afbeeldingen zijn afgeleid van een zomerse dag met een frisse wind. Soms van de wolken. Anderen zijn vanuit stres gevoelens voort gekomen, die soms gepaard gingen met NIET ALLEEN negatieve gevoelens. Een mix van gevoelens, die het moeilijk maakt om de woorden er voor te vinden. Of juist afbeeldingen die uit een gevoel voort komen dat ik nooit eerder heb ervaren en nieuw voor me is. Een gevoel dat een persoon me geeft waarmee ik nieuwe dingen beleef. De afbeeldingen zijn abstract. Je hoeft de situatie niet te herkennen, daar gaat het niet om. Het gaat om het gevoel die het geeft.

Na verloop van tijd ben ik niet alleen afbeeldingen gaan tekenen of schilderen. Er kwamen nieuwe technieken bij.  Zo heb ik naast inkt, verf, potloden, papier, ook met fotografie en digitaal gewerkt. Want elke techniek roept ook weer nieuwe associaties op. Omdat ik zo gefocust werd op de kleine en grote dingen die gevoelens opriepen, begon ik ze over al te zien. Ik heb met mijn camera abstracte foto’s gemaakt en deze soms nog wat bewerkt op de computer.

 

het boek:

ik heb de eerste drukjes nu gemaakt van het boek.  In de korte inleiding zijn de spelfouten er uit gehaald. Verder staan er gelukkig weinig woorden in om verkeerd te spellen. Als mensen interesse hebben in het woordenboek zonder woorden of er meer over willen weten, mogen zij altijd contact met mij opnemen (zie ‘de dyslect achter het toetsenbord’ bij menu)

 

Deel deze blog: